Mah re re se, mi tu emaw in an lo hman tangkai theih tak hlauh in rawtna tlem kan ziak ve leh hram teh ang.
Thalai dinhmun
“B.A. awm awl, M.A. awm awl” te kan tia, sorkar hna hnuai hnung ber pawl a kan ngaih Fourth Grade hna ruak hnawh khah in beisei ten kan in tlar cham pet put a. Hna ngaihsanawm lo a kan ngaih te hi thawh kan tum tlat lo. Hmanni chu facebook ah mi pakhat nen kan ram riang te lo that zawk nan tiin kan in hnial dun bap bap a “hna tam tak sorkar hna kher lo thawh mai tur” ti zawnga ka han sawi khan “hetiang hna te chu a tulna in a nan loh chuan tunge thawk duh ang” ti zawng deuh hlek hian a sawi a….hna neilo a awm a chhungte chawm hlawm nih baka tulna in a nan a awm dawn em mawni le???
Eizawnna/Sumdawnna rawtna
1. Istiri nawh
Vairam ah te chuan khawi khawi emaw kawng sir ah “istiri wallah” hi an awm fir fer kan hmu fo. An eizawnna hi capital invest tur a huphurhawm lutuk lo a sin.
(i) Meihawl istiri
(ii) Dawhkan
(iii) Dawhkan puanphah
(iv) Dawhkan chunga sarang engemaw zar tur
(v) Meihawl
Ti hian business a start nghal thei der.
Thawmhnaw nawh chhung te hi hun a duh ve reuh sia mi engemaw zat in hetiang hi an awm ngat chuan kan nawh tir duh ngei ngei ang.
2. Motor tifaitu
Motor nei hi kan tam tial tial a, a tihfai lam erawh kan hman lo tual tual thung. Helai mi motor tifai a inhlawh thin pakhatin min hrilh dan chuan thla khatah motor pakhat tihfai man cheng Rs. 200/- a hlawh thin. Zingah mi inah a va kal a, motor chahbi a la a, bucket ah tui a khai a, pawnchhia a nei bawka. Chumi hmang chuan motor chu a tifai a. Zing tin tihfai chuan tui tam tak nen a sil vak te kha chu a khat tawk chauhvin a ngai.
He eizawnna hi start dawn a mamawh te:
(i) Bucket
(ii) No pui
(iii) Pawnchhe pahnih (pakhat a huh tur, pakhat a ro tur)
A bak motor chhung vacuum fai an duh te nih chuan a vacuum cleaner te kha chu a motor neituten an ngaihtuah tur. Car chhung han brush fai vel na tur pawh motor neitu in a ruahman mai ang.
Mizo te hi chu kan ngam huai deuh bawk a Rs. 300/- emaw Rs. 400/- emaw in thla khat atan in chhiar ta se. Helai vaipa in tuk khatah motor 10 vel a tihfai theih chuan Mizo pawhin thei ve ngei turin ka ngai. Anih chuan Rs. 300/- pawh lo ti ta se, thla khatah Rs. 3000/- a hlawh der dawn a ni. Chu pawh zing hna thawh chauh a nia. A duh leh chhun lamah “istiri wallah” a ni tel thei bawk :D
3. Bawlhhlawh paih
Hei hi tunlai engtin nge tihdan ka hre chiah lova. Hmanah kha chuan bawlhhlawh paih motor kha a lo kal a, dar an rawn thing ri chhang chhang thin. Mahse kawngpui an a awm ve lo te tan chuan awmzia teh chiam a nei ngai lo.
Helai a mi bawlhhlawh paih tu hi zing tin an rawn kal a, bawlhhlawh zawng zawng kan pe a, thla khatah Rs. 50/- hlawh thin kha hmanni deuh khan an rate an san a Rs. 60/- an hlawh tawh :D. Bawlhhlawh kha kut a khawih vak pawh a ngai lo, saiip an rawn keng a, an hawng a, bawlhhlawh kan chhung lut mai. Kha a khawn khawm sa kha sorkar bawlhhlawh paihna ah a paih emaw bawlhhlawh paih motor lo kal hunah emaw a lo pe tawh mai dawn a ni. In tin in bawlhhlawh kan nei a, chhungkaw tin kha a customer an ni thei vek. In 100 atang pawhin khawn khawm se thla khatah chuan Rs. 6000/- a hlawh der. Hei phei hi chu hunbik em em pawh a ngai lo, chawei lai leh zanrei a nih ngawt loh chuan eng hunah pawh a va khawn thei.
Business start nan a mamawh te:
1. Saiip ruak 40/50 vel
2. Thela gaddi (thre-la gaa-ri) a neih theih chuan a hna a awlsam deuh saw tang
4. Thirchhia/Burchhia/Um
Hetah hi chuan saiip ruak chiah a mamawh. Mahse a customer lam hi a defined chiah lo thung a, vah kual tam te a ngai ang a. Chu bakah a thla tin lakluh tur hi chhut thiam mai a har deuh
Heng lo pawh hi tam tak a awm ang a, heng ka sawi te pawh hi sawiselna tur leh a thatlohna lai hria in awm teuh ang. Enge in ngaihdan min lo share ve re re teh u.
Heng ka sawi ang te hi thawk duh an awm chuan in an business start na tur thil eng eng emaw bakah khian rinawmna, taimakna, leh tumruhna chiah an mamawh tawh. Nu leh pa chawm hlawm nih ai chuan tha deuh mai a nia.


